Krabbamein í ristli er
þriðja algengasta tegund krabbameins í bæði
konum og körlum, (algengust eru brjósta og
blöðruhálskirtilskrabbamein í hvoru kyni fyrir
sig og lungnakrabbamein er næst-algengast í
báðum kynjum).
Faraldsfræði:
Kynjahlutfallið er nokkurn
veginn jafnt. Tíðni eykst með aldri.
Áhættuþættir:
Krabbamein í ristli er tengt
ýmsum umhverfis-, næringar- og erfðaþáttum.
Fituríkt fæði er talið auka hættu á
sjúkdómnum. Langvarandi
bólgusjúkdómar í ristli (ulcerative
colitis, Crohn´s disease) og ættarsaga koma einnig við sögu.
Nýlegar rannsóknir
sýna að ýmis bólgueyðandi lyf,
þ.á.m. asperín dragi úr líkum
á myndun ristilkrabbameins.
Einkenni:
Einkenni eru oft lítil
í upphafi. Blóðleysi er oftar en ekki fyrsta
einkenni vegna blóðtaps frá meltingarvegi.
Blóð í hægðum skyldi alltaf vekja grun um
krabbamein í meltingarvegi.
Skimun:
Nú er mælt með
fullri ristilspeglun á 5 ára fresti frá fimmtugsaldri.
Séu aðrir áhættuþættir til
staðar s.s. sterk fjölskyldusaga til staðar er skimun
stundum hafin fyrr.
Stigun:
Ristilkrabbamein er flokkað
í 4 stig eftir útbreiðslu sjúkdómsins.
Meðferð:
Meðferð byggir á
skurð-, geisla- og lyfjameðferð allt eftir
útbreiðslu sjúkdómsins og ástandi sjúklingsins.