Heilakrabbamein

 

Heilaæxli geta bæði verið upprunnin frá líffærum innan höfuðkúpu (heila, heilahimnum, heiladingli o.s.frv.) eða verið meinvörð frá öðrum líffærum (brjósta-, lungna- og nýrnakrabbamein svo dæmi séu tekin.

 

Nýgengi heilakrabbameins í Bandaríkjunum er um 10 ný tilfelli á hverja 100,000 íbúa.

 

Faraldsfræði:

 

Heilaæxli eru svolítið algengari í körlum en konum.  Þessi æxli aukast að tíðni með auknum aldri.

 

Áhættuþættir:

 

Erfðir virðast koma lítillega við sögu.  Af umhverfisþáttum ber helst að nefna geislun.

 

Einkenni:

 

Einkenni eru oftast lítil sem engin.  Þau eru þó mjög háð staðsetningu í heila, og í sumum tilvikum geta lítil æxli valdið miklum einkennum.  Þannig getur æxli sem þrýstir á sjóntaugina valdið einkennum snemma.  Á meðal einkenna eru höfuðverkur, ógleði, tvísýni, máttleysi, krampar o.s.frv.  Stundum verður vart persónuleikabreytinga.

 

Greining:

 

Vakni grunur um heilaæxli er tölvusneiðmynd af höfði mjög hjálpleg í flestum tilvikum.  Segulómun getur í sumum tilvikum gefið betri upplýsingar.

 

Meinafræði:

 

Heilaæxli geta orðið frá hinum mörgu tegundum vefja sem finnast í heila s.s. taugavef, stoðvef, kirtilvef, bandvef, þekjuvef o.s.frv.  Meinvörp endurspegla að sjálfsögðu þann vef sem upphaflega æxlið óx frá.

 

Stigun:

 

Sjaldgæft er að heilakrabbamein sái sér útfyrir höfuðkúpu.  Hinsvegar er staðbundinn vöxtur þeirra oft vandamál.

 

Meðferð:

 

Það er mjög háð vefjagreiningu, útbreiðslu og fjölda æxla hvernig best er að bregðast við.  Skurð-, geisla- og lyfjameðferð er beitt eftir því sem við á.  Ósjaldan er annarri stuðningsmeðferð beitt s.s. lyfjagjöf við bjúgmyndun í heila.  Krampalyf eru hjálpleg í þeim sjúlingum sem hafa fengið krampa.  Ekki hefur verið sýnt fram á gagnsemi krampalyfja til varnar krömpum í sjúklingum sem ekki hafa fengið krampa.