Eitlakrabbamein – önnur en Hodgkins sjúkdómur

 

Þessi krabbamein eru gjarnan skammstöfuð NHL (non-Hodgkin´s lymphoma) og mun ég notast við þá skammstöfun í framhaldinu.  Nýgengi þessa sjúkdóms virðist hafa aukist um þriðjung á undanförnum 30 árum. Um 57,000 ný tilfelli greinast árlega í Bandaríkjunum.  Vafalaust á útbreiðsla Alnæmis hér hlut að máli, en ónæmisbæling er vel þekktur áhættuþáttur NHL.

 

Faraldsfræði:

 

Sumir undirflokkar sjúkdómsins eru algengari í ungu fólki og aðrir ekki.

 

Áhættuþættir:

 

Ýmsar litningaskemmdir eru sterklega tengdar hinum ýmsu vefjaflokkum NHL. Ýmis áreiti í umhverfinu hafa verið tengd NHL, þar á meðal ýmis efnasambönd sem m.a. er að finna í úðabrúsum, (2,4-D-organophosphates, chlorophenol, enzene, carbon tetrachoride o.s.frv.).  Fyrrum lyfja- og geislameðferð eykur líkur á NHL. Ýmsar veirur eru sterklega tengdar NHL. Þar á meðal eru Epstein-Barr veira, Human T-lymphocyte veira I, Human herpesvirus 8 og Lifrarbólguveira C.

 

Ónæmisbæling hvort heldur af völdum sjúkdóma eða lyfja (Alnæmi, líffæraþegar á ónæmisbælandi meðferð, aðrir langvinnir ónæmisbælandi sjúkdómar), er sterkur ónæmisþáttur.

 

Sýking af magabólgubakteríunni Helicobacter Pylorii er tengd eitlakrabbameini í maga, svokölluðu MALT-oma.  Athyglisvert er að sum þessara meina hafa batnað við útrýmingu á bakteríunni með sýklalyfjum.

 

Einkenni:

 

Hiti, nætursviti og þyngdartap eru svokölluð B-einkenni.  Önnur algeng einkenni eru þreyta og þreifanlegar eitlastækkanir.

 

Skimun:

 

Ekki er mælt með skimun:

 

Meinafræði:

 

Flokkun NHL er flókin og reyndar síbreytileg með tilkomu nýrra aðferða við ónæmisflokkun í kjölfar vefjaflokkunar. 

 

Stigun:

 

Sjúkdómurinn er flokkaður í 4 stig eftir útbreiðslu.

 

Meðferð:

 

Meðferð getur verið skurð-, geisla- eða lyfjameðferð allt eftir tegund og staðsetningu meinsins.  Nýlega hefur ónæmismeðferð með mótefninu rituximab rutt sér til rúms í völdum tilfellum og gefið góða raun.